Op dinsdag 15 september 2026 is het Prinsjesdag — en dat wordt bijzonder: het is de eerste Prinsjesdag onder het kabinet-Jetten (D66, VVD, CDA) dat op 23 februari 2026 werd beëdigd. Voor het eerst sinds jaren presenteert een progressief-liberaal-christendemocratisch minderheidskabinet het Belastingplan. Op basis van de Voorjaarsnota 2026, het coalitieakkoord ‘Aan de slag’ en de Strategische Agenda 2026-2030 tekenen zich al enkele grote fiscale wijzigingen af voor 2027. De meest opvallende: een nieuwe Vrijheidsbijdrage om extra defensie-uitgaven te bekostigen, verdere verlaging van de overdrachtsbelasting van 8 naar 7 procent, en een kritische herziening van ondernemersfaciliteiten. Voor MKB-ondernemers en particulieren die hun 2027-planning al willen voorbereiden, geven wij hier een overzicht van wat het kabinet naar verwachting gaat aankondigen — en wat de onzekerheden zijn.
Belangrijk vooraf: dit kabinet is een minderheidskabinet met slechts 66 van de 150 zetels in de Tweede Kamer en 22 van 75 in de Eerste Kamer. Voor elk wetsvoorstel is aanvullende steun nodig van andere partijen. Dat betekent concreet dat de voorstellen die op Prinsjesdag worden gepresenteerd, tijdens de parlementaire behandeling nog kunnen worden aangepast, aangescherpt of zelfs alsnog sneuvelen. Wat het kabinet aankondigt, is dus een uitgangspositie — niet altijd het eindresultaat.
Inhoudsopgave
De politieke context
Om de aankomende Prinsjesdag goed te duiden is het belangrijk om te weten hoe het kabinet-Jetten tot stand kwam. Na de val van het kabinet-Schoof (PVV, VVD, NSC, BBB) in juni 2025 over het migratiebeleid, werden op 29 oktober 2025 vervroegde verkiezingen gehouden. D66 werd de grootste partij en kreeg het initiatief om een regering te vormen. Na maandenlange formatie werd op 30 januari 2026 het coalitieakkoord ‘Aan de slag’ gepresenteerd door D66, VVD en CDA — samen goed voor 66 zetels.
Op 23 februari 2026 werd het kabinet-Jetten beëdigd. Premier Rob Jetten (D66) leidt een kabinet met achttien ministers en tien staatssecretarissen. Op 27 maart 2026 presenteerde minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) de Voorjaarsnota 2026 — die tegelijkertijd fungeert als Startnota van het nieuwe kabinet. In deze nota staan de fiscale contouren voor 2027 en verder. Heinen — die deze post ook in het vorige kabinet-Schoof bekleedde — biedt continuïteit in het economisch beleid, terwijl D66 met staatssecretaris Eelco Eerenberg de nieuwe fiscale koers vormgeeft.
De belangrijkste thema’s uit het coalitieakkoord die op Prinsjesdag terugkomen:
- Defensie — substantiële verhoging investeringen, gefinancierd via de Vrijheidsbijdrage
- Wonen — versnelling woningbouw, verlaging overdrachtsbelasting voor beleggers
- Klimaat — versnelling energietransitie, aanpak fossiele mobiliteit
- Migratie — Wet tweestatusstelsel al aangenomen april 2026
- Belastingvereenvoudiging — afschaffen van 55 negatief geëvalueerde fiscale regelingen
De centrale nieuwigheid: de Vrijheidsbijdrage
Vanaf 1 januari 2027 introduceert het kabinet-Jetten een nieuwe heffing: de Vrijheidsbijdrage. Deze is bedoeld om substantieel extra defensie-uitgaven te bekostigen — Nederland moet volgens NAVO-afspraken 3% van het BBP aan defensie besteden (aangescherpt in 2025 na Trump’s herverkiezing) en dat vraagt om circa €10-15 miljard extra investeringen per jaar.
Voor werkgevers Werkgevers gaan de Vrijheidsbijdrage betalen via een verhoging van de Aof-premie (Arbeidsongeschiktheidsfonds-premie). De opbrengst wordt geraamd op:
- €1,5 miljard in 2027
- €1,7 miljard structureel vanaf 2028
De verhouding tussen het lage tarief (kleine werkgevers) en hoge tarief (grote werkgevers) blijft naar verwachting gelijk aan de huidige verhouding. Voor een MKB-werkgever met 20 medewerkers en €1 miljoen loonsom betekent dit naar schatting €5.000-€10.000 extra werkgeverslasten per jaar. Over de exacte invulling wordt momenteel overlegd met ondernemersorganisaties zoals VNO-NCW en MKB-Nederland.
Voor particulieren Particulieren dragen bij via de inkomstenbelasting — maar niet op een directe manier. Het kabinet werkt met een impliciete lastenverhoging: de inflatie wordt niet volledig doorberekend in de aanpassing van de tariefschijven en heffingskortingen. Feitelijk betalen particulieren dus meer belasting, zonder dat dit expliciet als tariefverhoging wordt gepresenteerd. Opbrengst:
- €1,5 miljard in 2027
- €3 miljard structureel vanaf 2028
Deze indirecte methode is politiek gevoelig: critici noemen het een “verborgen belastingverhoging”, terwijl het kabinet stelt dat het gewoon een niet-doorwerkende inflatie-correctie is. Verwacht wordt dat oppositiepartijen (met name GroenLinks-PvdA en PVV) hier bij het parlementaire debat scherp op zullen inhaken.
Vastgoed: verlaging overdrachtsbelasting
Voor vastgoedbeleggers is de belangrijkste maatregel al gebonden: per 1 januari 2027 daalt de overdrachtsbelasting voor beleggingswoningen van 8 naar 7 procent. Voor kopers van een eigen woning blijft het tarief 2 procent, en de startersvrijstelling wordt verhoogd van €555.000 naar €615.000. Voor commercieel vastgoed (kantoren, winkels, bedrijfspanden) blijft het tarief op 10,4 procent.
Deze verlaging is bedoeld om beleggers weer terug te lokken naar de particuliere huurmarkt, nadat de eerdere verhoging van 10,4 naar 8 procent in 2023 tot een terugtrekking leidde. Voor uitgebreide context zie ons artikel over overdrachtsbelasting 2027 voor vastgoedbeleggers.
Aanvullende vastgoed-maatregelen die worden verwacht:
- DAEB-vrijstelling — geen overdrachtsbelasting meer voor woningcorporaties bij onderlinge overdracht van sociale huurwoningen
- Verlenging startersvrijstelling voor rijksmonumentale panden
- Herziening samenloopvrijstelling vastgoed-BV’s — verdere aanscherping van 2025-regels
Ondernemersfaciliteiten onder de loep
Een van de grote verrassingen zou kunnen komen op het gebied van ondernemersfaciliteiten. Het kabinet heeft in de Voorjaarsnota aangegeven kritisch te willen kijken naar constructies waarin een IB-ondernemer samenwerkt met een eigen BV. Doel: voorkomen dat directeuren-grootaandeelhouders (dga’s) loon omzetten in lager belaste winst uit onderneming, via de MKB-winstvrijstelling en andere ondernemersfaciliteiten.
Verwachte maatregelen:
Afschaffing startersaftrek De startersaftrek voor nieuwe ondernemers (€2.123 in 2026) staat op de lijst van 55 negatief geëvalueerde fiscale regelingen. Het CPB stelde eerder dat de aftrek niet aantoonbaar bijdraagt aan meer ondernemerschap. Waarschijnlijke afschaffing per 2027 of 2028.
Uitsluiting faciliteiten bij BV-samenwerking Voor VOF’s, maatschappen en andere samenwerkingsvormen tussen een IB-ondernemer en zijn/haar eigen BV komt mogelijk een uitsluitingsbepaling: geen recht meer op ondernemersfaciliteiten (zelfstandigenaftrek, MKB-winstvrijstelling) als de winst structureel wordt doorgestuurd naar de BV.
MKB-winstvrijstelling Het percentage van 12,03% (2026) staat onder druk. De MKB-winstvrijstelling kost de staat naar schatting €1,8 miljard per jaar en het CPB heeft twijfels bij de effectiviteit. Voorlopig geen aanpassing verwacht, maar op langere termijn (2028-2029) is verlaging denkbaar.
Specifieke zorgkostenaftrek De specifieke zorgkostenaftrek wordt waarschijnlijk per 2028 afgeschaft — deze staat ook op de negatief geëvalueerde lijst.
Voor context over de bredere fiscale ondernemersagenda zie ons artikel over fiscale wijzigingen 2027 voor ondernemers.
Mobiliteit
Twee grote fiscale bewegingen op het gebied van vervoer:
Verhoging aftrekbare kilometervergoeding De onbelaste reiskostenvergoeding wordt naar verwachting verhoogd van €0,23 naar €0,25 per kilometer, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2026. Dit is een van de weinige verlichtingen voor ondernemers in het pakket.
Pseudo-eindheffing fossiele auto’s Vanaf 1 januari 2027 gaat de pseudo-eindheffing voor niet-elektrische zakelijke auto’s substantieel omhoog:
- 2026: 57,7%
- 2027: 64%
- 2028: 65%
Deze heffing maakt fossiele auto’s in het wagenpark aanzienlijk minder aantrekkelijk. Voor werkgevers met bedrijfsauto’s is dit een sterke prikkel om over te stappen op elektrische modellen. Concrete impact voor een gemiddelde zakelijke leaseauto met een cataloguswaarde van €45.000: bij fossiele brandstof loopt de eindheffing in 2028 op tot circa €29.000 op jaarbasis — een substantiële prikkel om te schakelen naar EV.
Verlenging accijnskorting benzine De tijdelijke korting op benzineaccijnzen wordt verlengd — dit was een van de weinige onomstreden punten in de Voorjaarsnota. Dit voorkomt een prijsstijging van circa 25 cent per liter aan de pomp.
Pensioen: bevriezing maximum pensioengevend loon
Een technische maar substantiële wijziging voor hoge inkomens: het maximum pensioengevend loon wordt vanaf 2027 tot en met 2032 bevroren op €137.800 (het bedrag van 2026). Dat is een reële verlaging over zes jaar — inflatie tikt door zonder correctie. Voor mensen met inkomens boven €137.800 wordt daarmee minder pensioen opgebouwd.
Aanvullende pensioen-maatregelen:
- Vanaf 2029: maximumdagloon met 20% verlaagd — dit betekent dat hoge inkomens een lagere WW/WIA-uitkering krijgen
- Compensatie via aanpassing werknemerspremies (details volgen op Prinsjesdag)
- Wtp-transitie loopt onverminderd door — alle pensioenregelingen moeten uiterlijk 1 januari 2028 zijn aangepast
Voor context over de bredere Nederlandse pensioensituatie zie ons artikel over de gemiddelde pensioenleeftijd in 2025 — die is inmiddels 66 jaar en 4 maanden.
Box 3 en vermogensbelasting
Voor 2027 zijn er twee belangrijke Box 3-ontwikkelingen:
Werkelijk rendement De invoering van heffing op werkelijk rendement in Box 3 blijft gepland voor 1 januari 2028 — dus in 2027 nog niet actief. Wel wordt in het Belastingplan 2027 de wetgeving verder uitgewerkt.
Aanpassing heffingsvrij vermogen Het heffingsvrij vermogen wordt jaarlijks aangepast. In 2026 is dit €57.684 per persoon. Voor 2027 wordt naar verwachting een lichte verhoging aangekondigd, gecorrigeerd voor inflatie.
Voor de bredere context van vermogensbeleggingen zie ons artikel over Nederlandse beleggers en de MiCA-Verordening voor crypto-eigenaren.
Wat blijft onzeker?
Vijf grote onzekerheden voor Prinsjesdag 2026:
1. Politieke steun in het parlement Als minderheidskabinet heeft Jetten voor elke belastingmaatregel steun nodig van oppositie. GroenLinks-PvdA (25 zetels), SP en de rechtse partijen (PVV, JA21) kunnen elk voor amendementen zorgen. De Vrijheidsbijdrage is politiek het gevoeligst: linkse partijen willen liever een vermogensbelasting, rechtse partijen willen defensie financieren via bezuinigingen op sociale programma’s.
2. Uitwerking Vrijheidsbijdrage-details De exacte tarieven en verdeling tussen werkgevers en werknemers worden nog uitgewerkt in overleg met VNO-NCW, MKB-Nederland en vakbonden. Verwacht meer detail op 15 september.
3. Ondernemersfaciliteiten Of de startersaftrek daadwerkelijk wordt afgeschaft is politiek gevoelig. VVD en CDA hebben aangegeven zich zorgen te maken over de signaalwerking richting ondernemers. Mogelijk komt er een tijdelijk uitstel of gefaseerde afschaffing.
4. Internationale ontwikkelingen Trump’s tarievenbeleid, ontwikkelingen in Oekraïne, en verdere ontwikkelingen rond de digitale euro kunnen op korte termijn nog invloed hebben op de begroting.
5. Klimaat en stikstof Het stikstofpakket dat in juni 2026 werd gepresenteerd, is nog niet vertaald naar concrete fiscale maatregelen. Extra klimaatheffingen kunnen op Prinsjesdag alsnog worden aangekondigd.
Voorbereidingstips voor ondernemers
Zes concrete acties voor MKB’ers die zich willen voorbereiden op Prinsjesdag 2026:
1. Reserveer capaciteit voor september-analyse Op 15 september 2026 komen alle fiscale details. Reserveer een halve dag voor jezelf of je adviseur om de plannen te doorlezen en de gevolgen voor jouw specifieke situatie te bekijken.
2. Bereid vastgoedtransacties voor Als je een beleggingspand overweegt en de levering in januari 2027 kunt inplannen: uitstel loont fiscaal (7% in plaats van 8%). Overleg met je notaris over timing.
3. Beoordeel BV-constructies Als je een IB-onderneming en BV combineert (bijvoorbeeld VOF met eigen BV): laat je fiscalist voor Prinsjesdag beoordelen of jouw constructie onder de nieuwe regels valt. Er zijn nog een aantal maanden om aanpassingen te doen.
4. Overweeg elektrische bedrijfsauto’s Met de pseudo-eindheffing die stijgt naar 64% in 2027 en 65% in 2028 wordt fossiele leasing snel onvoordelig. Verwacht een piek in EV-leasecontracten in Q4 2026.
5. Bereken de Vrijheidsbijdrage-impact Bepaal wat een geschatte 3-5% Aof-premie-verhoging voor jouw werkgeverslasten betekent. Verwerk dit in je 2027-begroting.
6. Overleg salaris versus dividend Voor dga’s is de balans tussen loonuitbetaling en dividend elk jaar een strategische afweging. Met de aanscherpingen op ondernemersfaciliteiten wordt deze afweging in 2027 nog complexer.
Lees ook
Veelgestelde vragen
Wanneer is Prinsjesdag 2026?
Prinsjesdag 2026 valt op dinsdag 15 september 2026 — de derde dinsdag van september, zoals traditioneel. Vanwege de renovatie van het Binnenhof (die duurt tot naar verwachting 2031) vindt de troonrede opnieuw plaats in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. De Koninklijke stoet vertrekt rond 13:00 uur vanaf Paleis Noordeinde, en om circa 13:15 uur spreekt koning Willem-Alexander de troonrede uit.
Welk kabinet presenteert Belastingplan 2027?
Het kabinet-Jetten (D66, VVD, CDA) presenteert het Belastingplan 2027. Dit kabinet trad op 23 februari 2026 aan onder leiding van premier Rob Jetten. Het is een minderheidskabinet met 66 van de 150 zetels in de Tweede Kamer, wat betekent dat voor elk wetsvoorstel aanvullende steun van oppositiepartijen nodig is.
Wat is de Vrijheidsbijdrage precies?
De Vrijheidsbijdrage is een nieuwe heffing die per 1 januari 2027 wordt ingevoerd om extra defensie-uitgaven te financieren. Werkgevers betalen deze bijdrage via een verhoging van de Aof-premie (opbrengst: €1,5 miljard in 2027, €1,7 miljard structureel vanaf 2028). Particulieren dragen bij via een niet-doorgevoerde inflatiecorrectie in de inkomstenbelasting (€1,5 miljard in 2027, €3 miljard vanaf 2028).
Wordt de overdrachtsbelasting echt verlaagd?
Ja, deze verlaging is al bevestigd in de Voorjaarsnota 2026. Per 1 januari 2027 daalt de overdrachtsbelasting voor beleggingswoningen van 8 naar 7 procent. Voor eigen woning blijft het tarief 2 procent. De startersvrijstelling stijgt van €555.000 naar €615.000. Commercieel vastgoed blijft op 10,4 procent. Voor uitgebreide details zie ons artikel over overdrachtsbelasting 2027.
Wat verandert er voor ondernemers?
De belangrijkste veranderingen voor ondernemers: (1) mogelijke afschaffing van de startersaftrek in 2027 of 2028, (2) mogelijk uitsluiting van ondernemersfaciliteiten bij samenwerking IB-ondernemer met eigen BV, (3) verhoging kilometervergoeding van €0,23 naar €0,25 (terugwerkend tot 1 januari 2026), (4) hogere Aof-premie door de Vrijheidsbijdrage, en (5) forse verhoging pseudo-eindheffing voor fossiele bedrijfsauto’s.
Wanneer treedt Box 3-hervorming in werking?
De invoering van heffing op werkelijk rendement in Box 3 blijft gepland voor 1 januari 2028. In 2027 geldt nog de forfaitaire heffing. Wel wordt in het Belastingplan 2027 de wetgeving voor 2028 verder uitgewerkt en definitief gemaakt.
Waar kan ik de officiële stukken lezen?
Vanaf 15 september 2026 om circa 15:00 uur zijn alle Prinsjesdagstukken beschikbaar op rijksoverheid.nl/prinsjesdag en rijksfinancien.nl. De Miljoenennota, Rijksbegroting en het Belastingplan 2027 zijn dan direct downloadbaar. Voor toegankelijker uitleg volgt meestal binnen 24 uur een samenvatting op ondernemersplein.overheid.nl.
Wat als de plannen sneuvelen in de Tweede Kamer?
Omdat het kabinet-Jetten een minderheidskabinet is, kunnen plannen tijdens de parlementaire behandeling worden aangepast, aangescherpt of afgewezen. In de praktijk sluit het kabinet vaak aanvullende akkoorden met een van de oppositiepartijen (bijvoorbeeld GroenLinks-PvdA voor progressieve thema’s, of JA21 voor rechtse thema’s) om meerderheden te vormen per onderwerp. Verwacht dat het Belastingplan 2027 pas in december definitief wordt vastgesteld na parlementaire behandeling.
Wanneer moet ik in actie komen?
Voor de meeste ondernemers is er tussen 15 september en 31 december 2026 tijd om te reageren op de definitieve maatregelen. Uitzondering: beleggingspanden — als je van het lagere overdrachtsbelastingtarief van 7% wilt profiteren, moet de juridische levering na 1 januari 2027 plaatsvinden. Ook voor EV-leasecontracten is timing belangrijk vanwege de stijgende pseudo-eindheffing.
Hoe verhoudt Prinsjesdag 2026 zich tot Prinsjesdag 2025?
Prinsjesdag 2025 (16 september 2025) werd gehouden door het toen demissionaire kabinet-Schoof. Die Miljoenennota bevatte weinig nieuwe fiscale plannen — vooral verlengingen en beperkte correcties. Prinsjesdag 2026 wordt fundamenteel anders: het is de eerste Prinsjesdag van het nieuwe kabinet-Jetten en biedt kans voor structurele beleidswijzigingen. Verwacht meer politieke veranderingen dan een jaar geleden.
