Poetin verliest zijn bondgenoten
Vladimir Poetin lijkt aan de onderhandelingstafel met Donald Trump nog altijd een grote speler. Maar ondertussen verliest hij stilletjes zijn belangrijkste steunpilaren. Venezuela is gevallen. Iran staat onder vuur. En Rusland staat machteloos toe te kijken. Hoe is dit zo gekomen, en wat betekent het voor de oorlog in Oekraïne?
Poetin verliest zijn bondgenoten
Venezuela: een oude vriend die plotseling verdween
Voor de meeste mensen is Venezuela ver weg. Maar voor Rusland was het een belangrijk land. President Nicolás Maduro liet Russische marineschepen toe in zijn havens, kocht Russische wapens en hielp Rusland om westerse sancties te omzeilen via oliehandel. Kortom: Venezuela was een nuttige vriend op het westelijk halfrond.
Dat is voorbij. In januari 2026 stuurde de Amerikaanse regering militaire troepen naar Venezuela. Maduro werd gearresteerd en naar de Verenigde Staten gevlogen om terecht te staan. Voor Rusland was dit een schok — maar Moskou kon niets doen. Al zijn aandacht en middelen zitten vast in Oekraïne.
Het verlies van Venezuela stuurt een duidelijk signaal naar andere landen die op Rusland vertrouwen als beschermer: als het er werkelijk op aankomt, laat Moskou je in de steek.
Iran: de wapenleverancier waar Rusland niet zonder kan
Iran speelt een andere maar minstens zo belangrijke rol voor Rusland. Iraanse drones worden veelvuldig gebruikt bij aanvallen op Oekraïne. Ze zijn goedkoop, effectief en moeilijk neer te schieten. Zonder die Iraanse drones zou Ruslands manier van oorlogvoeren er heel anders uitzien.
Maar ook Iran heeft het nu moeilijk. De VS en Israël voerden aanvallen uit op Iraanse kernfaciliteiten. Rusland kon zijn bondgenoot niet beschermen — Moskou had dat eerder wel beloofd, door te helpen met de modernisering van Irans luchtverdediging, maar die belofte bleef onvervuld. Teheran is nu druk bezig met de eigen verdediging en heeft veel minder capaciteit om Rusland van wapens te voorzien.
Hoe kwetsbaar landen als Iran en Venezuela zijn voor buitenlandse druk, en waarom die kwetsbaarheid ze juist dichter naar Rusland drijft, wordt uitgebreid onderzocht door het bondgenoten-onderzoek van Clingendael, het Nederlandse instituut voor internationale betrekkingen. Hun conclusie: sancties en druk maken deze regimes intern instabiel, maar drijven ze tegelijkertijd verder in de armen van Moskou.
Het imago van Rusland brokkelt af
Poetin heeft zichzelf altijd neergezet als de leider van een sterke, onafhankelijke wereldmacht. Landen die geen vrienden wilden zijn met het Westen, konden bij Rusland terecht. Dat was het verhaal.
Maar wat ziet de wereld nu? Syrië verloor zijn door Rusland gesteunde regime, zonder dat Moskou ingreep. Venezuela verloor zijn president. Iran wordt gebombardeerd. En Rusland, dat allemaal machteloos aanschouwend, zit vast in een oorlog die maar niet wil eindigen.
Ruslandkenners van RAAM — het Nederlandse kennisplatform over Rusland en Oekraïne — stellen het treffend: Moskous positie is ernstig verzwakt, maar Poetin is niet uitgespeeld. Hij is een meester in afwachten, kansen zien en toeslaan wanneer het kan. De vraag is alleen: hoe lang houdt hij dat vol?
Landen die twijfelen over welke kant ze kiezen, zien dit patroon. En steeds meer landen trekken de conclusie dat Rusland niet langer de betrouwbare partner is die het beweert te zijn.
Trump en Poetin: vrienden aan tafel, vijanden op de kaart
Wat dit alles extra opmerkelijk maakt, is de rol van Donald Trump. Aan de onderhandelingstafel doet Trump aardig tegen Poetin. Hij lijkt zelfs begrip te hebben voor de Russische standpunten over Oekraïne. Veel mensen zien dat als een cadeau aan Moskou.
Maar tegelijkertijd pakt dezelfde Trump-regering de landen aan die Rusland overeind houden. Venezuela is uitgeschakeld. Iran staat onder druk. Of dat bewust beleid is of niet, het effect is hetzelfde: Poetin wordt op twee fronten tegelijk geraakt — diplomatiek krijgt hij een hand, strategisch krijgt hij een stomp.
Wat betekent dit voor ons?
De oorlog in Oekraïne is ver weg, maar de gevolgen raken iedereen: energieprijzen, vluchtelingenstromen, veiligheid in Europa. Hoe sterker Rusland staat, hoe langer die oorlog duurt. En hoe langer die oorlog duurt, hoe groter de gevolgen voor Europa.
De uitholling van Poetins bondgenoten is dus niet alleen een ver-van-mijn-bed-show. Het is een verschuiving in de wereldpolitiek die direct invloed heeft op hoe snel — en hoe — deze oorlog eindigt. Poetin verliest langzaam zijn vrienden. En vrienden, dat weet iedereen, kun je niet winnen zonder.
── BRONNEN ──
• RAAM – Kennisplatform Rusland & Oekraïne: Poetin is nog niet uitgespeeld in het Midden-Oosten
• Clingendael Strategische Monitor 2025–2030: Iran-analyse
