In 2026 verkeert Cuba in een van zijn ernstigste crises in decennia — met brandstoftekorten die elektriciteit, water, vervoer en voedselvoorziening raken, en buitenlandse maatschappijen die vluchten en leveringen reorganiseren. Sommigen zeggen dat de druk van de Verenigde Staten, onder president Donald Trump, Cuba dichter bij de rand brengt. Maar de vraag die nu steeds luider klinkt is: gaat deze aanpak Cuba écht op de knieën krijgen — en wat betekent dat eigenlijk?
Wat de situatie complex maakt, is dat de crisis niet alleen economisch is, maar ook politiek en humanitair. En het antwoord op de vraag of Cuba “op de knieën gaat” hangt af van meerdere factoren — binnen Cuba zelf, in Havana’s relaties met andere landen, én in Washington.
Alles op een rij
Druk via olie en energie: de kern van het beleid
Het meest opvallende onderdeel van het Trump-beleid richting Cuba is de aanpak van de energievoorziening. Op 29 januari 2026 tekende Trump een uitvoerend bevel waarin hij het Cubaanse beleid als een nationale veiligheidsdreiging bestempelde en bevoegdheden opzette om tarieven te heffen op landen die olie aan Cuba leveren.
Deze stap betekent in de praktijk dat Cuba’s toegang tot buitenlandse oliebronnen — waarop het al jaren sterk afhankelijk was — drastisch beperkt wordt. Venezuela, traditioneel Cuba’s belangrijkste energieleverancier, heeft zijn export afgesneden sinds de gebeurtenissen rond de afzetting van Nicolás Maduro. Mexico, dat tijdelijk olie leverde, heeft die leveringen beëindigd onder druk van Amerikaanse dreigementen.
Het resultaat is een acute energiecrisis die het land in zijn dagelijks functioneren raakt. Chauffeurs wachten maanden op benzine via een staatsapp. Ziekenhuizen, waterpompen en voedselvoorziening worden beperkt door black-outs en brandstofschaarste.
Een humanitaire kanteling, geen alleenstaande politieke overwinning
De energiedruk heeft ZWAR duidelijke gevolgen — maar het is geen eenvoudige overwinning voor Trump.
De Verenigde Naties hebben de aanpak fel bekritiseerd als een overtreding van internationaal recht en een bedreiging voor basisrechten, met waarschuwingen dat de blokkade voedsel- en watervoorziening ondermijnt en essentiële diensten schaadt.
Daarnaast doet het gebrek aan brandstof niet alleen pijn aan de economie, maar ook aan gewone burgers. Rijtijden worden lang, voedselproductie vertraagt, en ziekenhuizen missen kritieke brandstof voor elektrocutie en apparatuur.
Mexicaanse en Chileense leiders hebben de VS-aanpak openlijk veroordeeld, en Mexico heeft humanitaire hulp gestuurd — wat aangeeft dat zelfs buurlanden niet alleen de harde lijn ondersteunen.
In die zin raakt Trump’s beleid Cuba’s economie ernstig, maar het creëert evenzeer een humanitaire crisis die politici wereldwijd moeilijk kunnen negeren.
Internationaal en geopolitiek tegenwicht
De VS-druk heeft niet geleid tot volledige isolatie van Cuba.
In tegendeel: landen als Mexico hebben ten minste symbolische steun gestuurd met voedsel en hygiëneproducten.
Er zijn ook meldingen dat Rusland olie wil sturen, ondanks Amerikaanse dreigementen — een ontwikkeling die laat zien dat geopolitieke rivalen proberen te profiteren of steun te betuigen.
Daarnaast hebben sommige internationale spelers hun reizigers gewaarschuwd voor de situatie, of luchtdiensten aangepast vanwege het tekort aan kerosine. Dit laat zien dat de crisis ook gevolgen heeft buiten Cuba zelf.
De limits van economische druk
Experts wijzen erop dat er grenzen zijn aan wat economische druk kan bereiken.
De denktank Chatham House stelt dat binnenlandse factoren — waaronder Amerikaanse wetgeving en de politieke invloed van Cubanen in de VS — de bewegingsvrijheid van Trump beperken. Te harde druk kan leiden tot tegenreacties of complicaties die Trump niet volledig kan beheersen.
Ook is er het gevaar dat te zware druk de crisis verergert zonder dat dat direct leidt tot politieke capitulatie of regime-change — simpelweg omdat de menselijke en sociale kosten te hoog worden. Zoals de VN-experts benadrukken, handelt dit beleid mogelijk in strijd met internationaal recht en kan het essentiële voorzieningen ondermijnen.
Met andere woorden: tenzij de Cubaanse regering zelf besluit tot ingrijpende interne veranderingen of tot een politiek akkoord met Washington, lijkt volledige ineenstorting van het systeem — en daarmee “op de knieën krijgen” in de letterlijke zin — onwaarschijnlijk op korte termijn.
Intern Cubaanse reacties
President Miguel Díaz-Canel heeft de VS-maatregelen scherp veroordeeld en spreekt van “oorlogsvoering” tegen het Cubaanse volk. Tegelijkertijd zijn er indicaties dat de Cubaanse regering openstaat voor gesprekken, zogezegd zonder voorwaarden, om de crisis te verzachten.
Toch blijft de dynamiek gespannen. Politieke oppositie voelt tegelijkertijd de pijn van de bevolking, maar de sociale kosten van regime-collapse zijn enorm. In dat licht dient de crisis niet alleen als drukmiddel, maar ook als strategische hefboom in een langere, geopolitieke machtsstrijd.
Dus: krijgt Trump Cuba écht op de knieën?
Kort antwoord: nee — niet op de manier waarop sommigen het bedoelen.
De Verenigde Staten hebben Cuba economisch zwaar onder druk gezet, vooral via energiedruk en sancties. Die maatregelen hebben significante effecten op het dagelijks leven in Cuba en hebben een humane crisis aangewakkerd die zelfs internationale organisaties en andere landen zorgen baart.
Maar “op de knieën krijgen” betekent meer dan economische druk — het veronderstelt politieke ineenstorting of snelle capitulatie, en dat is op dit moment geen zekerheid. De Cubaanse regering houdt stand, internationale tegenkrachten blijven relevant en er zijn juridische en politieke grenzen aan wat Washington kan afdwingen.
Trump’s beleid verandert de situatie ingrijpend.
Maar een volledig politiek en sociaal verval van Cuba is — ondanks de serieuze crisis — geen geschreven uitkomst.
FAQ – Trump en Cuba
Wat is de kern van Trump’s beleid tegenover Cuba in 2026?
Trump heeft sancties en een quasi-olieblokkade afgekondigd, met dreiging van tarieven tegen landen die Cuba van brandstof voorzien.
Heeft Cuba al humanitaire problemen door deze druk?
Ja. Energie- en brandstoftekorten leiden tot tekorten bij ziekenhuizen, waterlevering, voedselproductie en transport.
Waarom leveren Mexico en andere landen hulp?
Sommige landen verzetten zich tegen de harde lijn en sturen humanitaire hulp ondanks de risico’s.
Is Trump’s politiek legaal volgens internationale normen?
VN-experts hebben gezegd dat de olieblokkade mogelijk strijdig is met internationaal recht.
Zullen de VS Cuba militair aanvallen?
Er zijn geen betrouwbare aanwijzingen voor een directe militaire aanval; de strategie blijft economisch en politiek.
Lees hier meer artikelen over het buitenland.
