Vanaf 2028 krijgen Nederlandse huishoudens directer te maken met een prijs op CO2-uitstoot. Door het nieuwe Europese emissiehandelssysteem ETS2 gaan fossiele brandstoffen zoals aardgas, benzine en diesel waarschijnlijk duurder worden. Het idee achter deze maatregel is simpel: de vervuiler betaalt. Maar voor veel huishoudens betekent het vooral hogere kosten voor verwarming en vervoer.
Alles op een rijtje
Wat is ETS2 precies?
ETS2 staat voor het nieuwe Europese Emissions Trading System 2. Het is een uitbreiding van het bestaande Europese emissiehandelssysteem dat nu al geldt voor zware industrie en energiecentrales.
Het grote verschil:
- ETS1 richt zich op grote bedrijven
- ETS2 richt zich op gebouwen en wegvervoer
Dat betekent concreet dat ook huishoudens indirect gaan betalen voor de CO2-uitstoot van:
- Verwarming op gas
- Benzineauto’s
- Dieselauto’s
- Andere fossiele brandstoffen
Leveranciers van brandstoffen moeten straks emissierechten kopen voor de CO2-uitstoot die hun producten veroorzaken. Die kosten worden waarschijnlijk doorberekend aan consumenten.
Waarom voert Europa dit in?
De Europese Unie wil de uitstoot van CO2 flink verminderen om klimaatdoelen te halen.
Het doel:
- 55% minder uitstoot in 2030
- Klimaatneutraal Europa in 2050
Volgens de Europese Commissie werkt emissiehandel goed. Het bestaande ETS-systeem heeft al geleid tot een forse daling van uitstoot in de industrie.
Nu wil Europa hetzelfde principe toepassen op sectoren die tot nu toe grotendeels buiten schot bleven:
- Woningen
- Verkeer
- Kleine bedrijven
Het idee is dat hogere prijzen mensen stimuleren om:
- Minder gas te gebruiken
- Elektrisch te rijden
- Woningen beter te isoleren
Lees ook:
Wat merk je straks in je portemonnee?
Voor huishoudens betekent ETS2 waarschijnlijk hogere kosten.
Mogelijke prijsstijgingen:
- Gas wordt duurder
- Benzine en diesel stijgen in prijs
- Verwarmen kost meer
Volgens berekeningen van ABN AMRO kunnen Nederlandse huishoudens gemiddeld honderden euro’s extra per jaar kwijt zijn aan energiekosten.
In sommige scenario’s kunnen de kosten nog verder oplopen. Onderzoekers schatten dat huishoudens met meerdere benzineauto’s en een grote woning uiteindelijk meer dan duizend euro extra per jaar kunnen betalen.
Waarom vooral gas en brandstof duurder worden
ETS2 richt zich specifiek op fossiele brandstoffen.
Dat betekent:
- Geen extra CO2-kosten op elektriciteit
- Wél hogere prijzen voor gas, benzine en diesel
Elektriciteit valt namelijk al onder het bestaande ETS-systeem.
Daardoor ontstaat er een sterke financiële prikkel om:
- Elektrisch te rijden
- Warmtepompen te gebruiken
- Minder afhankelijk te zijn van gas
Vooral lage inkomens lopen risico
Critici waarschuwen dat ETS2 grote gevolgen kan hebben voor huishoudens met een laag inkomen.
Problemen:
- Niet iedereen kan een warmtepomp betalen
- Huurders kunnen vaak zelf weinig verduurzamen
- Mensen op het platteland zijn vaker afhankelijk van de auto
Volgens experts bestaat het risico dat kwetsbare huishoudens relatief het hardst geraakt worden.
Daarom komt er een Europees Sociaal Klimaatfonds om huishoudens te ondersteunen bij verduurzaming.
Waarom 2028 en niet 2027?
Oorspronkelijk zou ETS2 in 2027 starten. Maar de Europese Commissie heeft besloten het systeem een jaar uit te stellen naar 2028.
Redenen daarvoor:
- Angst voor hoge energieprijzen
- Politieke gevoeligheid
- Meer tijd voor voorbereiding
Toch blijven energiebedrijven en experts waarschuwen dat consumenten zich nu al moeten voorbereiden.
Wat kun je zelf doen?
Huishoudens kunnen de impact deels beperken door minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen.
Denk aan:
- Isoleren van de woning
- Minder gas verbruiken
- Overstappen op elektrisch rijden
- Zonnepanelen plaatsen
- Slimmer omgaan met energie
Voorstanders versus tegenstanders
Voorstanders zeggen:
- Het systeem werkt bewezen goed
- Klimaatdoelen worden haalbaarder
- Fossiele energie krijgt eindelijk een eerlijke prijs
Tegenstanders vrezen:
- Hogere lasten voor burgers
- Meer ongelijkheid
- Sociale onrust door stijgende kosten
De discussie draait daarom niet alleen om klimaat, maar ook om betaalbaarheid.
Tot slot
Vanaf 2028 gaan huishoudens indirect betalen voor hun CO2-uitstoot via hogere prijzen voor gas, benzine en diesel. Met ETS2 wil Europa de uitstoot verminderen en verduurzaming versnellen.
Voor veel huishoudens betekent dit echter hogere kosten en meer druk op het huishoudbudget. Vooral mensen die nog afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen kunnen de gevolgen flink merken.
De komende jaren draait daarom alles om één vraag: hoe maak je de energietransitie eerlijk én betaalbaar?
FAQ
Wat is ETS2?
ETS2 is een nieuw Europees emissiehandelssysteem voor gebouwen en wegverkeer.
Wanneer gaat ETS2 in?
Het systeem start waarschijnlijk op 1 januari 2028.
Waarom worden gas en benzine duurder?
Omdat leveranciers moeten betalen voor CO2-uitstoot en die kosten doorberekenen.
Gaat iedereen meer betalen?
Waarschijnlijk wel, maar de impact verschilt per huishouden en energieverbruik.
Hoe kun je de extra kosten beperken?
Door minder fossiele brandstoffen te gebruiken en te verduurzamen.
