Rupert Murdoch: hoe één man de wereldmedia naar zijn hand zette

Hij begon met twee regionale kranten in een Australische provincie die de meeste mensen niet eens konden aanwijzen op een kaart. Negentig jaar later is Rupert Murdoch de man die premier maakte en brak, die Fox News uit de grond stampte, die The Times kocht én The Sun — twee publicaties die qua toon nauwelijks verder uit elkaar konden liggen. Hoe doe je zoiets? En wat laat je daarmee achter?

Dat is precies de vraag die journalisten, politici en historici al decennialang bezighoudt.

Lees ook: Wat is betrouwbare informatie? Een complete uitleg voor consumenten

Wie is Rupert Murdoch?

Rupert Murdoch — voluit Keith Rupert Murdoch — werd geboren op 11 maart 1931 in Melbourne. Zijn vader, Sir Keith Murdoch, was oorlogscorrespondent en later eigenaar van kranten in Adelaide. Geen onbeduidende figuur, maar ook geen wereldspeler. Rupert was het tweede kind van vier, studeerde aan Oxford, en keerde in 1952 terug naar Australië omdat zijn vader was gestorven.

Hij was 22. Hij erfde News Limited: twee kranten, een paar medewerkers, weinig geld.

Dat is het vertrekpunt van een van de merkwaardigste zakelijke loopbanen van de twintigste eeuw.

Australië: de basis van een imperium

Wat Murdoch onderscheidde van andere jonge krantenarven was zijn bereidheid om dingen te doen die anderen liever niet deden. Hij nam verlieslatende bladen over. Geen deftige, gerespecteerde titels — nee, hij zocht juist de bladen op die niemand anders wilde hebben. En dan veranderde hij ze. Misdaadnieuws. Schandalen. Koppen die schreeuwden. Dat soort journalistiek.

Het werkte. Oplages stegen. Adverteerders kwamen.

In 1964 lanceerde hij The Australian, de eerste nationale krant van het continent. Dat was iets anders: een serieuze, invloedrijke titel die de nationale politieke agenda mede bepaalde. Murdoch begreep al vroeg iets wat veel van zijn concurrenten misten: je hoeft niet te kiezen tussen commercieel succes en politieke invloed. Je kunt ze allebei hebben, zolang je maar genoeg platforms controleert.

Hij kocht door. Provinciale kranten, een platenmaatschappij in Sydney, aandelen in Nieuw-Zeelandse titels. Zijn honger was opvallend — collega’s beschreven hem als iemand die nooit tevreden was met wat hij had.

Groot-Brittannië: tabloids en premiers

In de jaren zeventig trok Murdoch naar Engeland. Hij verwierf News of the World en The Sun, en transformeerde die tot massamediafenomenen. The Sun werd berucht om zijn pagina-drie-meisjes, zijn harde taal over immigranten en misdadigers, en zijn soms vernietigende politieke campagnes. Maar het blad werd ook de bestgelezen krant van het land. Dat zegt iets over zijn publiek — en over Murdoch.

Zijn relatie met de Britse politiek was… complex, laten we het zo zeggen. Thatcher, Blair, Cameron — ze zochten allemaal zijn steun. Hij zocht regelgeving die hem paste. Niemand zei dat hardop. Iedereen wist het.

Na de verkiezingsoverwinning van John Major in 1992 kopte The Sun triomfantelijk: “It’s The Sun Wot Won It.” Of dat klopte? Discutabel. Maar dat Murdoch en zijn mensen dat geloofden, en dat politici dat ook geloofden — dát is wat telde. De perceptie van macht is soms machtiger dan macht zelf.

Amerika: Fox News verandert alles

Halverwege de jaren zeventig waagde Murdoch de oversteek naar de VS. Hij kocht de New York Post in 1976 — destijds een verlieslatend blad dat hij omtoverde tot een roodkopige sensatiekrant die New Yorkers tot op de dag van vandaag liefhebben of verfoeien, zelden iets ertussenin.

In 1986 richtte hij Fox Broadcasting Company op: het vierde grote televisiestation van Amerika. Dat was gedurfd. ABC, NBC en CBS domineerden de markt al decennialang. Maar Fox had andere programma’s, een jonger publiek, en minder eerbied voor de gevestigde orde.

Toen kwam 1996. Fox News.

Het conservatief georiënteerde nieuwsnetwerk groeide in minder dan tien jaar uit tot het meest bekeken kabelnieuws van Amerika. Fox News gaf een podium aan stemmen die bij CNN of MSNBC nauwelijks aan bod kwamen, en creëerde zo een parallelle mediawereld — met zijn eigen feiten, zijn eigen helden, zijn eigen vijanden. Miljoenen Amerikanen keken naar niets anders meer.

Of dat een verdienste is of een ramp voor de democratie hangt volledig af van wie je het vraagt.

Het imperium in cijfers

Op zijn hoogtepunt was het Murdoch-imperium werkelijk gigantisch. Een greep:

In 2013 splitsde hij het conglomeraat op: 21st Century Fox voor entertainment, News Corp voor kranten en uitgeverijen. En in 2019 verkocht hij het leeuwendeel van 21st Century Fox aan Disney. De prijs: 71,3 miljard dollar. Een van de grootste mediaovernames in de geschiedenis, afgehandeld door een man van 88.

Politieke macht: onzichtbaar maar alomtegenwoordig

Politieke macht: onzichtbaar maar alomtegenwoordig

Het is lastig te zeggen hoe groot Murdochs directe politieke invloed precies was, omdat invloed zelden traceerbaar is. Maar een paar dingen zijn wel duidelijk.

Fox News steunde Donald Trump vanaf 2015 zo openlijk dat de grens tussen nieuwsorganisatie en campagneapparaat vervaagde. The Sun was een van de luidste stemmen vóór Brexit. In Australië bestierde Murdoch op zijn hoogtepunt een dermate groot deel van de krantenmarkt dat critici spraken van een informatiemonopolie.

De voormalige Australische premier Kevin Rudd noemde Murdoch ronduit een bedreiging voor de democratie, en lobbyde jarenlang voor een parlementair onderzoek naar mediamacht in zijn land.

Murdoch zelf ontkende altijd dat hij redacties aanstuurde vanuit zijn kantoor. Zijn uitgevers hadden vrijheid, zei hij. Maar interne berichten die later boven tafel kwamen — onder meer tijdens de Dominion-rechtszaak — suggereerden een wat genuanceerder beeld. (Bron: NPR – Rupert Murdoch onder vuur)

Het telefoonhackschandaal: dieptepunt in Londen

In 2011 brak een schandaal los dat Murdoch misschien meer schaade dan alles wat daarvoor was gekomen.

News of the World, zijn Britse zondagstabloid, bleek jarenlang voicemails te hebben gehackt van duizenden mensen. Politici. Beroemdheden. Sporters. Maar ook: families van in de strijd gesneuvelde soldaten, slachtoffers van misdaad. En dan het absolute dieptepunt: de voicemail van Milly Dowler, een dertienjarig meisje dat in 2002 vermist was geraakt en later vermoord bleek. Journalisten hadden haar berichten afgeluisterd — en mogelijk zelfs verwijderd, waardoor haar ouders dachten dat ze nog leefde.

News of the World werd dichtgedaan. Meteen. Murdoch vloog naar Londen, verscheen voor het parlement, en verklaarde dat het “de meest bescheiden dag van zijn leven” was. Dat werd later gehekeld als theater, maar het hing hem in elk geval niet aan de galg.

Financieel liep de schade op tot meer dan één miljard pond. Prins Harry, Elton John, Hugh Grant, tientallen politici — ze sleepten hem voor de rechter. Sommige zaken lopen nog steeds. (Bronnen: CNN – financiële vergelijking hackschandaal vs. Dominion | Columbia Journalism Review – analyse | NPR – Britse politici over de hacks)

De Dominion-zaak: leugens en 787 miljoen dollar

Na de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020 gaf Fox News ruimschoots platform aan de bewering dat stemmachines van Dominion Voting Systems de uitslag hadden gemanipuleerd ten nadele van Trump. Het probleem: intern wisten ze heel goed dat het onzin was.

Dat bleek althans uit de documenten die in de rechtszaak van Dominion tegen Fox News opdoken. Berichten tussen presentatoren onderling, e-mails van Murdoch zelf — ze lieten zien dat de top van Fox de verkiezingsfraude-claims als “crazy” bestempelde, terwijl ze ze aan miljoenen kijkers bleven presenteren als serieuze beschuldigingen. Waarom? Uit angst kijkers te verliezen aan concurrenten als Newsmax.

Fox News schikte de zaak voor 787 miljoen dollar, zonder schuld te bekennen. Het was de tweede grootste schikking in de geschiedenis van de Amerikaanse media.

Wat het schandaal zo beschadigend maakte, was niet alleen het bedrag. Het was de blootgelegde kloof: wat het netwerk zei, en wat het dacht. (Bronnen: NPR – Fox News schikt met Dominion | CNN – analyse van de schikking | PBS NewsHour – Murdochs verborgen rol bij Fox News)

Vijf huwelijken, zes kinderen, en een familieoorlog

Murdochs privéleven was nooit rustig. Hij trouwde vijf keer — met Patricia Booker, Anna Torv, Wendi Deng, Jerry Hall en in juni 2024 met Elena Zhukova — en heeft zes kinderen: Prudence, Elisabeth, Lachlan, James, Grace en Chloe.

De kinderen speelden altijd al een rol in zijn zakenleven, maar dat werd in 2023 pas écht dramatisch. Murdoch probeerde de familietrust te herzien zodat uitsluitend zijn oudste zoon Lachlan de controle over News Corp en Fox Corp zou erven. Zijn andere kinderen — James, Elisabeth en Prudence — zagen dat anders en spanden een rechtszaak aan in Nevada.

Het deed sterk denken aan Succession, de HBO-serie die mede op zijn familie is gebaseerd. Alleen: dit was echt.

In december 2024 verloor Murdoch de zaak. De rechter oordeelde dat de macht over het imperium gelijk verdeeld moest blijven. Maar in september 2025 kwamen de partijen alsnog tot een schikking — en kreeg Lachlan toch wat zijn vader wilde: de controle. (Bron: VRT NWS – Nevada-rechtszaak)

De familieverhoudingen hadden dat proces niet overleefd. Geen van de drie andere kinderen was aanwezig op Murdochs huwelijk met Elena Zhukova.

Aftreden — en wat hij achterlaat

In september 2023 trad Rupert Murdoch af als voorzitter van Fox Corp. en News Corp. Officieel. Hij bleef voorzitter emeritus en hield 43 procent van de stemrechten. “Mijn hele carrière was ik elke dag bezig met nieuws en ideeën,” verklaarde hij, “en dat zal niet veranderen.”

Zijn nalatenschap is moeilijk eenduidig samen te vatten — wat op zichzelf al veelzeggend is.

Hij veranderde de Britse tabloidjournalistiek, bouwde het vierde Amerikaanse televisiestation op uit het niets, lanceerde Fox News en verkocht 20th Century Fox voor meer dan zeventig miljard. Dat zijn zakelijke feiten, en ze zijn indrukwekkend.

Maar hij liet ook iets anders achter. Een medialandschap dat grilliger, scherper, en meer gepolitiseerd is dan ooit. Critici stellen dat Fox News de Amerikaanse samenleving fundamenteel heeft gepolariseerd — en dat de echo-kamers die zijn netwerk hielp bouwen, moeilijk meer te slechten zijn. Anderen wijzen erop dat Murdoch een media-establishment openbrak dat zelf allesbehalve onpartijdig was.

Wie gelijk heeft? Waarschijnlijk allebei een beetje.

De man die niet te vangen is in één oordeel

Rupert Murdoch laat zich niet reduceren tot held of schurk, al hebben zijn voor- en tegenstanders dat allebei geprobeerd. Hij is een zakenman die politiek als gereedschap gebruikte, een mediaman die journalistiek instrumentaliseerde, en een vader die zijn kinderen opvoedde tot erfgenamen van een imperium — en ze daarna tegen elkaar uitspeelde.

Wat overblijft is een man die, of je hem nu bewondert of verafschuwt, de wereld onherkenbaar heeft veranderd. Dat is zeldzamer dan het lijkt.

Veelgestelde vragen over Rupert Murdoch

Wat is het nettovermogen van Rupert Murdoch?

Volgens Forbes bedraagt het vermogen van Rupert Murdoch en zijn familie naar schatting zo’n 19 à 20 miljard dollar, al variëren schattingen per jaar. Na de verkoop van 21st Century Fox aan Disney in 2019 voor 71,3 miljard dollar nam zijn persoonlijk vermogen fors toe.

Welke media bezit Rupert Murdoch nog steeds?

Via News Corp bezit Murdoch (of zijn familie) onder andere The Wall Street Journal, New York Post, The Times, The Sun en The Australian. Fox Corp. — nu geleid door zijn zoon Lachlan — bezit Fox News en de Fox Broadcasting Company. De entertainmentdivisie (20th Century Fox) verkocht hij in 2019 aan Disney.

Is Rupert Murdoch de inspiratie voor Succession?

Ja, gedeeltelijk. De makers van de HBO-serie Succession (2018–2023) noemden de familie Murdoch als een van de inspiratiebronnen voor de Roy-familie. De strijd over de opvolging, de kinderen die concurreren om de gunst van de patriarch, de conservatieve mediakanalen — de parallellen zijn talrijk, al is de serie geen directe fictieve weergave van de Murdochs.

Wat was het telefoonhackschandaal van News of the World?

Journalisten van News of the World, Murdochs Britse zondagstabloid, hackte tussen de late jaren negentig en 2011 de voicemails van duizenden personen — van politici en celebrities tot misdaadslachtoffers en families van gesneuvelde militairen. Na de onthulling dat ook de telefoon van de vermiste tiener Milly Dowler was gehackt, werd de krant in 2011 abrupt gesloten. De totale financiële schade voor Murdochs bedrijven liep op tot meer dan één miljard pond.

Hoe groot was de Dominion-schikking van Fox News?

Fox News schikte in april 2023 met Dominion Voting Systems voor 787,5 miljoen dollar. De stemmachinefabrikant had Fox aangeklaagd voor het uitzenden van valse beweringen over verkiezingsfraude na de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020. Fox erkende geen schuld als onderdeel van de schikking.

Wie is de opvolger van Rupert Murdoch?

Lachlan Murdoch, Ruperts oudste zoon, is de aangewezen opvolger. Hij is CEO van Fox Corp. en heeft na de familierechtsstrijd in Nevada (die in 2025 werd geschikt) de controle over zowel Fox Corp. als News Corp gekregen. Rupert Murdoch zelf trad in september 2023 af als voorzitter van beide bedrijven.

Waarom probeerde Rupert Murdoch zijn familietrust te wijzigen?

Murdoch wilde zeker stellen dat zijn mediabedrijven na zijn dood een conservatieve redactionele koers zouden blijven varen. Omdat hij zijn andere kinderen — James, Elisabeth en Prudence — als te politiek liberaal beschouwde, probeerde hij de familietrust te herzien zodat uitsluitend Lachlan de doorslaggevende stem zou hebben. Die poging leidde tot een langdurige rechtszaak in Nevada, die hij in december 2024 verloor, maar die in september 2025 via een schikking alsnog in Lachlans voordeel werd beslecht.

Hoeveel keer is Rupert Murdoch getrouwd?

Rupert Murdoch is vijf keer getrouwd geweest: met Patricia Booker (1956–1967), Anna Torv (1967–1999), Wendi Deng (1999–2013), Jerry Hall (2016–2022) en Elena Zhukova (2024–heden). Hij heeft zes kinderen uit verschillende huwelijken: Prudence, Elisabeth, Lachlan, James, Grace en Chloe.