Nederland heeft een nieuw minderheidskabinet in de maak. De drie partijen D66, VVD en CDA presenteerden eind januari 2026 hun coalitieakkoord ‘Aan de slag’ — een pakket plannen voor de komende jaren waarmee zij willen werken aan een sterker, veiliger en toekomstbestendig Nederland.
Omdat de drie partijen samen 66 zetels hebben in de Tweede Kamer (een minderheid van de benodigde 76), moeten ze voortdurend samenwerking zoeken met andere fracties om hun plannen door de Kamer te krijgen. Dat maakt het politieke spel rondom dit akkoord extra relevant voor iedereen die geïnteresseerd is in de koers van ons land.
In dit blog lichten we vijf grote thema’s uit het akkoord toe — van de woningmarkt tot het asielbeleid — zodat je een goed beeld krijgt van wat er op de politieke agenda staat en wat dat kan betekenen voor Nederland.
Alles op een rijtje
🏠 1. Woningmarkt: huisvesting en bouwen versnellen
Een van de hoogste prioriteiten is de woningmarkt. De nieuwe coalitie wil structureel werken aan het bouwen van genoeg huizen om de enorme vraag te beantwoorden. Dat moet onder meer door:
- minstens 100.000 nieuwe woningen per jaar te realiseren, met speciale aandacht voor betaalbare en sociale huurwoningen;
- minstens dertig locaties van nationaal belang aan te wijzen waar grootschalig gebouwd kan worden;
- regels rond bouwprojecten te versimpelen zodat vergunningprocedures sneller verlopen.
Daarnaast blijft de fiscale behandeling van de eigen woning ongewijzigd, wat betekent dat bijvoorbeeld de hypotheekrenteaftrek behouden blijft zodat de rust op de woningmarkt niet verder wordt verstoord.
Lees ook:
🧭 2. Asiel en migratie: procedures anders organiseren
Het asiel- en migratiebeleid staat al langere tijd onder druk. Het akkoord zet in op:
- versnellen van procedures bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) om sneller beslissingen te kunnen nemen;
- maatregelen om de instroom van asielzoekers beter te reguleren en alleen mensen toe te laten die duidelijk recht hebben op bescherming;
- het behouden van bestaande spreidingsmaatregelen om asielzoekers door het land te verdelen, bijvoorbeeld op basis van de bestaande spreidingswetgeving.
De plannen zijn onderdeel van een bredere wens om grip te krijgen op migratie en eerst opvangcapaciteit, procedures en integratie aanpak te optimaliseren voordat eventuele verdere stappen worden gezet.
🧑⚕️ 3. Zorg en sociale zekerheid: bezuinigen én hervormen
In het akkoord staan ook financiële maatregelen rond de zorg en sociale zekerheid, bedoeld om de overheidsfinanciën gezond te houden en de stijgende druk op deze systemen te dempen. De drie partijen maken duidelijk dat:
- het eigen risico in de zorg kan worden verhoogd en er wordt gekeken naar limieten op eigen bijdragen;
- er aanpassingen in de sociale zekerheidsstelsels worden overwogen om deze duurzamer te maken;
- er ruimte komt voor besparingen in de uitgaven, in het besef dat het kabinet in een moeilijk financieel klimaat opereert.
Oppositiepartijen hebben in debatten al kritiek geleverd op bijvoorbeeld het verhogen van de AOW-leeftijd en het afremmen van uitgaven aan zorg, omdat dit volgens hen teveel op de schouders van burgers kan komen te liggen.
🛡️ 4. Veiligheid en defensie: meer investeren
De coalitie heeft ook ambitieuze plannen op het gebied van veiligheid en defensie. Hierbij hoort onder andere:
- verhoging van de defensie-uitgaven richting de NAVO-norm (3,5 % van het bruto binnenlands product) — een belangrijke stap in het kader van Europese en Atlantische veiligheid;
- investeren in bescherming van vitale infrastructuur en grensbewaking;
- extra middelen voor politie, cyberveiligheid en binnenlandse veiligheidssystemen.
Het doel is Nederland ook internationaal sterker te positioneren, met voldoende capaciteiten om zowel binnenlandse als geopolitieke uitdagingen te beantwoorden.
🌱 5. Klimaat, energie en economie: groei en duurzaamheid
Het akkoord bevat ook plannen op het gebied van klimaat en economische groei. De coalitie wil werk maken van:
- groene groei door investeringen in klimaatoplossingen en energie-infrastructuur;
- het behouden van een stabiele en concurrerende economie die zowel innovatie als werkgelegenheid stimuleert;
- maatregelen rond stikstof en natuur om landgebruik in balans te brengen met economische activiteiten.
Deze punten laten zien dat de coalitie — hoewel economisch en fiscaal behoudend op sommige gebieden — ook inzet op lange termijn uitdagingen zoals klimaatverandering en technologische ontwikkeling.
🧩 Hoe het minderheidskabinet werkt
Belangrijk om te begrijpen is dat dit kabinet geen meerderheid heeft in de Tweede Kamer. Dat betekent dat voor elk plan steun van andere partijen nodig is. Dit plaatje maakt coalitiepolitiek complexer en benadrukt het belang van onderhandelen en compromissen sluiten om wetgeving door te voeren.
Het debat over de coalitieplannen illustreert al hoe oppositiepartijen reageren: sommige steunen onderdelen, maar hebben bedenkingen bij bijvoorbeeld zorg- en sociale zekerheidsmaatregelen of het tempo van klimaatbeleid.
FAQ — Veelgestelde vragen over het coalitieakkoord
1. Wie vormen de nieuwe coalitie?
D66, VVD en CDA vormen samen een minderheidskabinet met het nieuwe coalitieakkoord ‘Aan de slag’.
2. Waarom is dit kabinet een minderheidskabinet?
Omdat de drie partijen samen 66 zetels hebben in een Kamer van 150 zetels, en dus geen meerderheid zonder andere partijen.
3. Wat gebeurt er met de woningmarkt?
Het kabinet wil structureel meer woningen bouwen, met doelen rond 100.000 woningen per jaar en aanwijzen van locaties van nationaal belang.
4. Hoe pakken ze asiel en migratie aan?
Er komt een focus op versnelling van procedures en regulering van de instroom van asielzoekers, met behoud van bestaande spreidingsverplichtingen.
5. Wat verandert er in zorg en sociale zekerheid?
Er staan hervormingen en bezuinigingen gepland, zoals aanpassing van het eigen risico en stelselveranderingen om de financiën beter houdbaar te maken.
