In 2025-2026 is één onderwerp in de geopolitieke arena herhaaldelijk teruggekeerd: de Amerikaanse interesse in Groenland. Wat begon als een opmerking uit het verleden — over het “kopen” van het eiland — lijkt onder de huidige Amerikaanse president opnieuw aan kracht te winnen. Niet alleen uit strategische overwegingen, maar vooral vanwege de rijkdom aan grondstoffen en geopolitieke positie. In deze blog leggen we uit waarom Trump zijn blik (opnieuw) op Groenland richt, welke belangen daarbij spelen en wat de reacties zijn van Europa, Groenland zelf én internationale bondgenoten.
Alles op een rijtje
Waarom Groenland nu centraal staat
Groenland is niet zomaar een groot, ijzig eiland. Het bezit een strategische ligging in het noordelijke deel van de Atlantische Oceaan en is rijk aan mineralen en grondstoffen die steeds belangrijker worden voor hightech industrieën en moderne energie- en verdedigingssystemen. Onder andere zeldzame aardmetalen zijn essentieel voor elektrische auto’s, windturbines en militaire toepassingen. Daarom zien beleidsmakers het niet alleen als een stuk land, maar als een kritieke geopolitieke troefkaart.
Trump heeft herhaaldelijk benadrukt dat de Verenigde Staten Groenland “nodig hebben” om Russische en Chinese invloed in het Arctische gebied tegen te gaan en de nationale veiligheid te versterken. Volgens hem vormt de ligging tussen Noord-Amerika en Europa een sleutelpositie voor militaire, economische en technologische dominantie.
Trump’s hernieuwde ambitie: van retoriek naar actie
Trump heeft zijn belangstelling voor Groenland al vóór zijn tweede termijn publiekelijk uitgesproken, onder meer door te zeggen dat de VS dit land zou moeten “bezitten, of ze het willen of niet”.
In het begin van 2025 werden zelfs wetten voorgesteld in het Amerikaanse Congres om te onderzoeken hoe de VS juridisch toegang tot het eiland kan krijgen — inclusief voorstellen om de naam te veranderen naar “Red, White, and Blueland”.
Officieel blijft het Amerikaanse standpunt dat militaire actie een optie kan zijn, al benadrukken sommige Amerikaanse functionarissen liever diplomatieke of economische acquisitie.
Grondstoffen: economische belangen en energietransitie
Naast geopolitiek ligt één van de grootste drijfveren in de onontgonnen minerale rijkdommen van Groenland. Eerdere analyses tonen dat het eiland mogelijk grote afzettingen zeldzame aardmetalen en kritieke mineralen bezit — bronnen waar westerse landen zwaar op leunen voor technologie, defensie en hernieuwbare energie.
Het Verenigd Koninkrijk, Europa en de Verenigde Staten zijn op zoek naar manieren om ketens van afhankelijkheid van China te doorbreken. China domineert nu de globale productie en verwerking van veel kritieke mineralen. Groenland kan voor de VS een nieuwe toegang tot deze belangrijke hulpbronnen openen en de economische concurrentiepositie versterken.
Lees ook:
Reacties uit Groenland en Europa
Tegenover deze Amerikaanse strategie staat felle tegenstand vanuit Groenland zelf én Europese bondgenoten. De politieke partijen hebben eenduidig verklaard: “We willen geen Amerikanen worden — we willen Groenlanders blijven.”
De premier benadrukt dat toekomstige beslissingen over het eiland door Groenlanders zelf moeten worden genomen, in plaats van door externe grootmachten. Deze houding weerspiegelt de groeiende wens naar meer autonomie of zelfs volledige onafhankelijkheid van Denemarken.
Europa, met name Denemarken, heeft Trump’s herhaalde opmerkingen ook scherp veroordeeld en gewaarschuwd dat een Amerikaanse poging tot overname niet alleen de soevereiniteit zou schenden, maar ook de fundamenten van NATO en Europese veiligheid zou kunnen ondermijnen.
NAVO, Rusland en China: bredere geopolitieke gevolgen
De Amerikaanse ambitie om Groenland te verwerven moet ook worden gezien in het kader van concurrentie tussen grootmachten. Zowel Rusland als China tonen groeiende interesse in het Arctische gebied — militaire aanwezigheid, economische activiteiten en investeringen in infrastructuur vergroten de geopolitieke druk.
Trump’s retoriek speelt in op deze angst: hij zegt dat als de VS niet handelen, andere machten dit land kunnen claimen. Europese leiders zien dit echter niet terug in de feiten — Noorse en andere NAVO-insiders ontkennen dat er aanzienlijk Russisch of Chinees militair materieel rond Groenland opereert.
Kritiek en internationale zorgen
Veel experts zien Trump’s strategie niet alleen als nationaal belang, maar als een nieuwe vorm van machtspolitiek die vergelijkbaar is met traditionele koloniale of expansionistische ambities. Dit beeld wordt versterkt door een breder beleid dat sommige analisten omschrijven als de “Donroe Doctrine”, waarin de VS een agressieve rol opeist in de westerse hemisfeer.
Critici stellen dat het voorwenden van “nationale veiligheid” vaak een smalle dekmantel is voor het nastreven van economische dominantie en grondstofbeheersing — iets wat in het geval van Groenland ook gepaard gaat met spanningen binnen NAVO en met Europese partners.
Ijs voor de sneeuw
Donald Trump’s hernieuwde focus op Groenland is veel meer dan een toevalstreffer. Het toont aan dat machtspolitiek in de 21e eeuw niet alleen over militaire overmacht gaat, maar ook over controle van grondstoffen, strategische locaties en invloedssferen. Dit land biedt dat alles: ruime grondstoffen, een sleutelpositie in het noordelijk halfrond en toegang tot belangrijke technologische mineralen.
Toch staat Trump hierbij vrijwel alleen — Groenland zelf wil autonomie, Denemarken en Europa verwerpen Amerikaanse acquisitie, en internationale partners zien de risico’s voor regionale veiligheid. De komende maanden worden cruciaal: zal deze machtsambitie evolueren naar diplomatieke engagementen, of ontspringt er een veel groter geopolitiek conflict?
FAQ
1. Waarom wil Trump Groenland overnemen?
Trump geeft aan dat het essentieel is voor de Amerikaanse nationale veiligheid en om rivalen als Rusland en China te weren. Onderliggend speelt de toegang tot strategische grondstoffen en mineralen een grote rol.
2. Is Groenland te koop?
Nee. Dit land is een autonoom onderdeel van het Koninkrijk Denemarken en zowel Deense als Groenlandse leiders hebben herhaaldelijk verklaard dat het eiland niet te koop is.
3. Kan de VS militair ingrijpen?
Trump heeft de optie van militaire actie niet uitgesloten, maar dit wordt breed afgewezen door Europese leiders en experts, en zou de fundering van NAVO ernstig onder druk zetten.
4. Wat vinden Groenlanders zelf?
De politieke partijen en leiders van Groenland stellen duidelijk: zij willen autonomie en zelfbeschikking, en geen Amerikaanse overname.
5. Wat is de kans dat Trump slaagt?
Professionele analisten achten een daadwerkelijke overname onrealistisch gezien internationale rechtskaders, Denemarken’s soevereiniteit en brede oppositie van partners.
